الشيخ الأنصاري

24

رساله سراج العباد (با حواشى شيرازى و خراسانى) (فارسى)

. . . . . . . . . .

--> بنابراين شرط حيات دخالت دارد ، و زنده بودن مربوط به اين امور است ، و روى همين جهت ، وكالت افرادى كه از طرف مجتهدى مأذون بوده‌اند - در جهت اين امور - با مردن آن مجتهد ، وكالت هم از بين مىرود . اما در امور علمى و فقهى - كه منوط به كشف حكم اللّه و فتوى است - با مردن و موت مجتهد از بين نمىرود ؛ نظير بيمارى كه نسخهء طولانى از پزشكى براى خود گرفته است ، و پيش از آنكه به تمام آن نسخه عمل كند ، پزشك او بميرد ، و فرض بر اين باشد كه در بيمارى مرض او هم تغييرى رخ نداده است ، بر اين اساس عقلاء و حتّى ساير اطبّا هم به عينه همان نسخه را تجويز كرده ، و در نتيجه بايد همان برنامه را ادامه دهد . البته در بعض شرايط هست كه بايد بعضى از اطبّائى كه حيات دارند ، همان نسخه را تأييد كنند ، ولى هميشه آن شرائط نيست ، ترديدى نيست كه اگر شرائط عوض شد ، بايد پزشك جديدى مجددا آن بيمار را معاينه كند و نسخهء مناسب ارائه دهد . همانطور كه يك فقيه و مجتهد دربارهء مسائل نو ظهور و مستحدثه ، و يا مسائلى كه شرائط زمانى و مكانى آن تغيير كرده ، بايد نظر دهد ، و حكم اللّه را بيان نمايد ، كه البته اين صورت فرض ديگرى است . بنابراين مىتوان گفت در مسائل مستحدثه و نوظهور و يا